Từ điển giới trẻ

Quê mùa, nhà quê, kém sang (ăn mặc, cách nói). Thế hệ 9x dùng nhiều, Gen Z chuyển sang “phèn”.

Trai trẻ hẹn hò với phụ nữ lớn tuổi hơn; thành ngữ đầy đủ “phi công trẻ lái máy bay bà già”. Gen Z nay dùng “hồng hài nhi”.

Đặt tiêu đề gây sốc, phóng đại hoặc úp mở để kéo người bấm vào, trong khi nội dung không có gì. Dùng cho báo mạng lẫn video, bài đăng cá nhân.

Tự đánh giá năng lực, nhan sắc hay vị thế của mình cao hơn thực tế rất nhiều, dẫn đến đòi hỏi hoặc phát ngôn lố. Viết tắt ATSM. Dùng để châm biếm người nổ, người đòi lương cao khi chưa biết gì, hoặc tự trào khi mình ảo.

Con gái điệu đà, yếu đuối, thích màu hồng, váy xòe, hay làm nũng; cũng chỉ phong cách nữ tính ngọt ngào đó (“outfit bánh bèo”). Có thể là lời chê (ủy mị, vô dụng) hoặc tự nhận với giọng vui.

Người trẻ (hoặc không còn trẻ) hành xử bồng bột, hung hăng, thích thể hiện, cãi cùn trên mạng. “Trẩu tre”, “trẩu” là cách nói trại.

Đọc là: câu lai

Làm nội dung giật gân, mập mờ, thương cảm chỉ để kiếm like, view, bình luận chứ không có giá trị thật. “Câu view”, “câu tương tác” cùng nghĩa.

Đọc là: phen phong trào

Người hâm mộ theo trend: idol nổi thì theo, hết hot thì đi, không mua album không đi concert; đối lập với fan cứng. Cách gọi mỉa trong nội bộ fandom, dù chính fan phong trào mới làm nên độ phủ.

Phô trương, tỏ ra để người khác chú ý, không thực chất: đi từ thiện đăng 10 story, mua sách để chụp ảnh. Nhẹ hơn “ra dẻ”.

Đọc là: đíp

Sâu sắc, triết lý; thường dùng mỉa khi ai đó cố tỏ ra sâu sắc trên mạng bằng caption trích danh ngôn, status buồn lúc nửa đêm. “Sống deep” là sống kiểu đó.

Tỏ ra cảm xúc quá đà, làm bộ như đang đóng phim trong tình huống không có gì: rớt cây bút mà than như mất của. Dùng chê sự giả tạo hoặc trêu bạn bè làm quá.

Xây dựng hình ảnh lung linh trên mạng khác xa đời thật; chụp ảnh đăng mạng quá đà, đi đâu cũng vì ảnh.

Đọc là: bây-xích

Đại trà, không có cá tính riêng, thích đúng những gì ai cũng thích: trà sữa, áo oversize, quote “live laugh love”. Mang ý chê nhẹ hoặc tự trào, không nặng nề.

Kịch tính sến sẩm, lâm ly quá đà, chồng chất tình tiết vô lý: ung thư, mất trí nhớ, con rơi, tai nạn trong cùng một bộ phim. Dùng chê phim, truyện và cả chuyện đời thật quá giống phim.

Bắt chước, chạy theo người khác hoặc trào lưu một cách lố, không hiểu bản chất: đú trend, đú theo bạn, đú đởn. Nặng hơn “đu trend” vì mang ý chê a dua.

Đọc là: nai gai

Gã tự cho mình tử tế và nghĩ tử tế thì phải được yêu; bị từ chối là quay sang trách móc phụ nữ thực dụng. Mang nghĩa mỉa.

Kẻ thứ ba phá hoại hạnh phúc người khác; từ mạnh nhất trong bộ Tuesday, trà xanh, Baby Three.

Người mê anime, manga, văn hóa Nhật đến mức cuồng; vừa tự nhận vừa bị trêu. “Wibu lậu” là xem anime không trả tiền.

Đọc là: bu-gi

Sang chảnh, thích xa xỉ, đôi khi học đòi quý tộc dù túi chưa chắc dày: brunch 500k, ở resort 5 sao, uống rượu vang nói chuyện nhạt. Vừa khen vừa chọc.

Đọc là: ét-xtra

Làm quá, kịch tính và cầu kỳ không cần thiết: tổ chức sinh nhật cho mèo có MC, chào hỏi như diễn kịch. Chê nhẹ hoặc trêu yêu.

Giữ nhiều người theo đuổi cùng lúc bằng cách thả thính đều đặn, không chốt ai, để ai cũng tưởng mình là duy nhất.

Đọc là: hăm-bồ-brắc

Khoe khéo dưới vỏ bọc than thở hoặc khiêm tốn: “mệt quá, bận đi nhận học bổng”, “bay business 10 tiếng mỏi lưng”. Ai cũng nhận ra nhưng khó bắt bẻ.

Đọc là: bu-mơ

Người lớn tuổi hoặc tư duy cũ kỹ, hay dạy đời, không hiểu công nghệ; nói “OK boomer” là gạt phắt một lời khuyên lỗi thời. Gen Z Việt dùng cho cả bố mẹ, sếp và bất cứ ai “nghe không vào”.

Gian xảo, lắt léo, nói một đằng làm một nẻo, khó nắm bắt như con lươn trơn. Dùng chê cách ăn nói, hợp đồng, người tráo trở.

Quê mùa, kém sang, thiếu tinh tế: ảnh phèn, outfit phèn, filter phèn. Từ chê gu thẩm mỹ phổ biến nhất của Gen Z.

Đọc là: ác-ke

Fan chỉ yêu đúng một thành viên trong nhóm nhạc và sẵn sàng công kích, dìm các thành viên còn lại; được xem là nhóm fan độc hại nhất vì gây chia rẽ ngay trong fandom. Dùng trong tranh cãi fandom Kpop, mang tính miệt thị.

Giả tạo một cách lộ liễu, diễn mà ai cũng thấy là diễn: cười giả trân, khen giả trân, tình giả trân. “Trân” nhấn mạnh độ trơ, không che đậy nổi.

Đọc là: ca-rần

Người (thường là phụ nữ trung niên) hay đòi hỏi vô lý, gây khó dễ cho nhân viên, “đòi gặp quản lý”. Dùng cho khách khó chịu nói chung.

Đọc là: xim

Người si mê, hạ mình quá mức trước người mình thích, làm mọi thứ dù không được đáp lại: donate tiền triệu cho streamer, làm bài hộ crush. Mang nghĩa chê.

Cô gái bề ngoài ngây thơ, yếu đuối, trong sáng nhưng thực chất mưu mô, thích xen vào mối quan hệ của người khác bằng cách tỏ ra cần được che chở (“anh ơi em sợ” lúc 2 giờ sáng). Mang tính miệt thị.

Đọc là: tiu-đây

Người thứ ba chen vào chuyện tình cảm (Tuesday = thứ Ba); cách gọi mỉa nhẹ nhàng hơn tiểu tam, thường kèm “Tuesday xinh đẹp”.

Đọc là: chu-ghi

Lỗi mốt theo kiểu cố bắt trend nhưng trend đó đã qua lâu: skinny jeans, quote “live laugh love”, filter bướm. Dùng chê nhẹ thế hệ millennial hoặc người chậm trend.

Đọc là: gơn-bót

Phụ nữ thành đạt, tự chủ, tự mở công ty, tự quyết; ban đầu là lời khen, nay thường dùng mỉa trong cụm “gaslight, gatekeep, girlboss” để chế giễu kiểu nữ quyền thương mại.

Đọc là: le-mỏn

Chảnh, kiêu kỳ, làm cao, khó gần: nhắn ba ngày mới rep, chào không chào lại.

Dụ nhiều người thiếu kinh nghiệm đổ tiền vào coin, cổ phiếu, khóa học, đa cấp để mình xả hàng kiếm lời. Người bị lùa là “gà”, người lùa là “chim lợn” hoặc “thầy”.

Đọc là: mít

Tầm trung, không ấn tượng, “cũng thường thôi”: phim mid, đồ ăn mid. Cách chê nhẹ nhưng khá sát thương.

Quá lố, lố lăng, làm quá mức cần thiết đến mức kệch cỡm: trang điểm ô dề, khoe của ô dề.

Đọc là: pích-mi gơn

Cô gái cố tỏ ra “không giống các cô gái khác” để được con trai chú ý, thường bằng cách hạ thấp phụ nữ khác. “Pick me boy” là bản nam, than mình tốt mà không ai yêu.

Đọc là: rây-si-ô

Khi bình luận phản bác được nhiều like hơn bài gốc, người đăng “bị ratio”, tức là thua trong mắt cộng đồng. Câu đầy đủ chế giễu: “L + ratio + không ai hỏi”.

Đọc là: xích-ma

“Sói đơn độc” thành công, lạnh lùng, không cần ai công nhận; nay dùng châm biếm là chính. “Alpha” là kẻ đứng đầu bầy. “What the sigma” là câu cảm thán vô nghĩa của Gen Alpha.

Đọc là: tắt grát

“Đi sờ cỏ đi”: bảo ai đó rời màn hình, ra ngoài sống thật vì họ online quá nhiều hoặc đang cãi nhau trên mạng quá lâu.

Đọc là: crô-ních-cli on-lai

Online quá nhiều đến mức nhìn mọi thứ theo logic Internet: nổi giận vì chuyện chỉ có trên mạng, dùng từ mà ngoài đời không ai hiểu, cho rằng ai cũng biết drama mình đang theo dõi. Thường là lời phê bình hoặc tự nhận.

Đọc là: ai-pát kít

Trẻ con lớn lên dán mắt vào iPad, cáu khi bị lấy máy, ăn cơm cũng phải mở YouTube; cách nói về Gen Alpha và cách nuôi con bằng màn hình.

Đọc là: ne-pô bây-bi

Con nhà nòi thành công nhờ bố mẹ nổi tiếng hoặc quan hệ (nepotism), nhất là trong showbiz. Tiếng Việt có “con ông cháu cha” (COCC).

Đọc là: en-pi-xi

Non-Player Character: người hành xử rập khuôn, không chính kiến, như nhân vật phụ trong game. Trend “NPC streaming” (2023) là diễn lặp đi lặp lại như robot để nhận quà.

Ra vẻ, làm bộ, tỏ ra ta đây hơn người; thường dùng cà khịa người làm màu (“hay ra dẻ quá à”).

Đọc là: rót-xtơ

“Đội hình” những người đang hẹn hò hoặc tìm hiểu cùng lúc, như đội hình thi đấu; “vào roster” là được tìm hiểu nhưng chưa được chốt.

Đọc là: gờ-lây-zinh

Khen nịnh ai đó quá lố, tâng bốc như phủ đường lên bánh donut, nhất là fan bênh idol bất chấp. “Glazer” là người chuyên nịnh.

Chàng trai trẻ yêu “chị đẹp” lớn tuổi hơn; cách gọi hài cho mối tình chị em lệch tuổi, thay thế từ “phi công trẻ” đời trước.

Đọc là: miu-inh

Đặt lưỡi lên vòm miệng để “đẹp hàm”; meme: lấy tay chỉ cằm ra hiệu im lặng vì đang mewing. Thuộc nhóm “looksmaxxing” (tối ưu ngoại hình); “mogging” là đẹp hơn áp đảo người bên cạnh.

Đọc là: ăng

“Chú” (uncle): trêu ai đó già, lỗi thời, dù mới ngoài 25 (“unc status”). Ngược lại “lil bro” trêu ai đó non nớt, ra vẻ.

Đọc là: o-ra pha-minh

Cố tình tạo dáng, làm điệu bộ lạnh lùng, ngầu lòi để “cày” hào quang trong mắt người khác: đứng nhìn xa xăm, bước đi chậm rãi, mặt không cảm xúc. Nói ra thường để trêu, vì aura thật thì không ai phải farm.

Đọc là: bây-bi th-ri

Dòng đồ chơi nhồi bông túi mù của Trung Quốc gây sốt đầu 2025, bán theo kiểu không biết trước bên trong là mẫu nào.

Đọc là: chóp (tuff: tắp)

Xấu, kém hấp dẫn, nhìn không ổn (ngoại hình, kiểu tóc, ảnh thẻ). Ngược lại là “tuff” (từ tough): ngầu, chất, đẹp. Cả hai đều là slang mới của Gen Z và Gen Alpha.

Người bị coi là lạc hậu, không bắt kịp trend, chỉ dùng Zalo như phụ huynh và gửi ảnh nén nát. Cách chê nhẹ, thường để trêu bạn bè không biết meme mới.

Cách nói sang trọng của “đang nghèo, hết tiền”, dùng để từ chối đi chơi, đi ăn mà vẫn giữ thể diện. Thuộc bộ câu nói “nghiêm túc hóa” của Gen Z.

Câu trêu người nhảy đẹp nhưng hát dở, như thể đã đánh đổi khả năng hát để lấy khả năng nhảy. Dùng chọc bạn bè hát karaoke hoặc bình luận thí sinh show âm nhạc.

Cách nói sang của “lười, không muốn làm gì”, như thể động lực là bộ phận cơ thể đang thoái hóa. Dùng để biện hộ cho sáng thứ Hai hoặc chiều mưa.

Trend nói chuyện đời thường bằng từ ngữ học thuật, hành chính cho hài: “thu thập dữ liệu xã hội” (hóng), “động lực thoái hóa” (lười), “đang tích lũy tài sản” (nghèo), “tái cấu trúc giấc ngủ” (ngủ nướng).

Chê ai đó cư xử lố, kỳ cục, phản cảm nơi công cộng hoặc trên mạng. Giọng miền Nam, vừa chê vừa ngao ngán.

Cách nói sang của “ý thức kém, hành xử thiếu chuẩn mực”: bật loa ngoài nơi công cộng, chen hàng tỉnh bơ.

Chê những người hoặc đồ vật giống nhau y hệt như hàng sản xuất hàng loạt: outfit, quán cà phê, mặt filter, content.

Cách nói sang của “hóng hớt, nghe ngóng chuyện người khác”, biến thói nhiều chuyện thành nghiên cứu.