Từ điển giới trẻ

Cả bộ đồ mặc trên người, từ đầu tới chân: “lên cây đen” là mặc toàn đen, “cả cây local brand” là toàn đồ nội địa. Cũng dùng “nguyên cây”, “full cây”.

Đọc là: chiu gai

Hình mẫu người đàn ông thư giãn tuyệt đối, chuyện gì cũng không bận tâm; meme chú chó mặc áo len, đút tay túi quần, mặt bình thản. Dùng để nói mình hoặc ai đó bình thản trước drama, deadline.

Đọc là: cáp

Nói dối, nói phét: “cap” là lời xạo, “capping” là đang xạo, “no cap” là không xạo. Gửi mỗi chữ “cap” hoặc emoji chiếc mũ 🧢 để bắt bài ai đó.

Đọc là: kiu lạc lối

Dễ thương đến mức không cưỡng lại nổi, dễ thương đến “lạc lối”. Biến thể cùng nghĩa: cute phô mai que, cute xỉu, dễ thương lạc lối.

Lôi cuốn, hấp dẫn khiến người ta không dứt ra được: phim cuốn, podcast cuốn, người nói chuyện cuốn. “Bánh cuốn” là cách nói đùa bằng tên món ăn.

Đọc là: cua

Tán tỉnh, theo đuổi ai đó để làm người yêu. “Cưa” là biến thể cùng nghĩa (“cưa đổ”). Dùng vui, không trang trọng.

Pha bị lừa ngoạn mục, hoặc cảm giác hụt hẫng khi thực tế khác xa quảng cáo: ảnh quán lung linh mà tới nơi tồi tàn, buffet 99k mà phụ thu 200k. “Ăn quả lừa” cùng nghĩa.

Đọc là: cờ-rớt

Người mình thầm thích, để ý nhưng chưa (dám) tỏ tình, thường là bạn học hay đồng nghiệp. Cũng là động từ: “crush ai đó” là thích thầm người đó.

Đọc là: cờ-rin

Xấu hổ thay, ngượng giùm khi chứng kiến ai đó làm điều lố, sến, hoặc cố tỏ ra ngầu mà không ngầu; cũng là cảm giác rùng mình khi xem lại chính mình ngày xưa. Vừa là tính từ vừa là động từ.

Đọc là: cri-ây-tơ

Người sáng tạo nội dung trên YouTube, TikTok, Facebook như một nghề, sống bằng quảng cáo, tài trợ và bán hàng. Nghe trung tính hơn “YouTuber” hay “TikToker” vì không gắn với nền tảng nào.

Đọc là: cờ-rét ao

Bùng nổ cảm xúc, mất kiểm soát, nói hoặc làm chuyện liều lĩnh vì tức giận hay quá tải: cãi tay đôi với sếp, xóa hết bài trên mạng, gào lên giữa thư viện. Dùng cả khi kể lại lẫn khi dọa (“đừng để tao crash out”).

Đọc là: xi-pink (chồng)

Chồng, viết theo kiểu đố chữ: C + pink (màu hồng) = C hồng = chồng. Dùng trong caption khoe chồng hoặc bạn trai, nghe vừa kín đáo vừa hài.

Đùa cợt, nói chuyện không nghiêm túc hoặc bán nghiêm túc, hài hước có phần láu lỉnh. “Thế hệ cợt nhả” là biệt danh Gen Z tự nhận: vừa cợt nhả vừa làm việc chuẩn.

Màn thể hiện tình cảm công khai của các cặp đôi (ảnh đôi, caption ngọt, nắm tay giữa phố) khiến người độc thân phải “ăn”. “Phát cơm chó” là cặp đôi chủ động khoe, “ăn cơm chó” là người độc thân phải chịu đựng.

Trai xinh gái đẹp, người trẻ tươi tắn, sáng sủa, nhìn là thấy mát mắt. Dùng khen cả nhóm (“lớp bên toàn cộng tươi”) hoặc làm tiêu chí tuyển nhân viên đứng quầy.

Đọc là: cắp-pồ

Cặp đôi; đồ couple là đồ đôi, ảnh couple là ảnh chụp đôi. Trong fandom, “cp” là cặp được ship (ghép đôi), không nhất thiết yêu nhau thật.

Đọc là: cót-xplây

Hóa trang thành nhân vật anime, game, phim, tự may hoặc mua trang phục, làm tóc, đạo cụ. Người chơi gọi là cosplayer, hay tụ tập ở các lễ hội văn hóa Nhật.

Đọc là: cúc

Tiêu rồi, xong đời, hết đường cứu (bị “nấu chín”): deadline 8h mà 7h mới dậy, cooked. Ngược lại “let him cook” là để yên cho người ta làm vì họ đang làm tốt.

Đọc là: con-ten

Nội dung đăng lên mạng (video, bài viết, ảnh) được làm có chủ đích để thu hút người xem. “Làm content” là nghề sáng tạo nội dung; “hết content” là hết ý tưởng; “content bẩn” là nội dung câu view bất chấp.

Đọc là: con-phét-sần

Trang ẩn danh (thường của một trường, công ty) để gửi tâm sự, tỏ tình, bóc phốt mà không lộ danh tính; admin duyệt và đăng kèm số thứ tự. Viết tắt “cfs”.

Đọc là: con-xợt

Buổi biểu diễn ca nhạc lớn; “đu con” là đi concert, “săn vé con” là tranh mua vé. Ở Việt Nam thành cơn sốt 2024–2025 với các concert “Anh trai” và các nghệ sĩ quốc tế, vé hết trong vài phút.

Chẳng còn gì cả, mất sạch, chỉ còn mỗi cái dây nịt (thắt lưng) trên người. Dùng cho tiền bạc sau mua sắm, kiến thức sau kỳ thi, hoặc bất cứ thứ gì đã cạn.

Đọc là: căm-bách

Đợt phát hành sản phẩm mới của nghệ sĩ Kpop, kèm chuỗi quảng bá, sân khấu; mỗi comeback là một sự kiện với fan. Nghĩa rộng: sự trở lại sau thời gian vắng bóng.

Đọc là: com-bô

Chuỗi đòn liên hoàn trong game; nghĩa rộng là chuỗi sự việc xảy ra liên tiếp (combo xui: mất ví, trễ xe, mưa) hoặc gói nhiều món bán kèm (combo gà rán). “Full combo” là dính đủ bộ.

Đọc là: còm-men

Bình luận (comment), danh từ lẫn động từ. “Cmt dạo” là đi bình luận vui vẻ khắp nơi không mục đích; “còm” là cách đọc Việt hóa.

Đọc là: cờ-lắt

Lật kèo thành công vào phút chót, cứu cả đội khi tưởng đã thua: 1 chấp 3 vẫn thắng, nộp bài đúng 23:59. Tính từ “clutch” chỉ người hoặc pha xử lý như vậy.

Đọc là: cờ-lôn

Tài khoản phụ, ẩn danh, giấu danh tính để hóng chuyện, cà khịa, seeding hay làm điều không muốn gắn với tên thật. Bình luận công kích thường đến từ “acc clone”.

Đọc là: cờ-láp-bách

Lời đáp trả sắc bén, nhanh gọn khi bị công kích, khiến đối phương cứng họng. Dùng cho cả nghệ sĩ phản pháo antifan lẫn chủ quán trả lời review 1 sao.

Đọc là: chồng / vợ

Chồng / vợ viết tắt khi nhắn tin, dùng cả với người yêu chưa cưới như một cách gọi thân mật. Cặp “ck ơi – vk à” xuất hiện đầy trong tin nhắn và caption.

Làm những việc để hồi phục tinh thần sau giai đoạn mệt mỏi: đi Đà Lạt, cắm trại, ngồi quán cà phê, về quê ăn cơm mẹ nấu. Năm 2024 thành trend đến mức bị trêu, vì đi “chữa lành” tốn kém hơn cả đi làm. Dùng cả nghiêm túc lẫn mỉa.

Đúng y như vậy, chính xác, đúng kiểu mẫu, không sai một ly: “Gen Z chuẩn bài” là Gen Z đúng kiểu điển hình. Các biến thể cùng nghĩa: chuẩn không cần chỉnh, chuẩn cơm mẹ nấu, chuẩn men.

Người chuyên tấu hài, pha trò, biến mọi tình huống thành trò cười; đôi khi dùng mỉa người hành động lố bịch đáng cười mà không tự biết. Viết kiểu teencode là “trmúa hmề”.

Đọc là: crô-ních-cli on-lai

Online quá nhiều đến mức nhìn mọi thứ theo logic Internet: nổi giận vì chuyện chỉ có trên mạng, dùng từ mà ngoài đời không ai hiểu, cho rằng ai cũng biết drama mình đang theo dõi. Thường là lời phê bình hoặc tự nhận.

“Chết” viết kiểu teencode, nói đùa khi gặp chuyện nguy (“chớt, quên tắt bếp”) hoặc khi thích thú tột độ (“đẹp quá, chớt tui rồi”). Biến âm làm câu nhẹ đi, nghe nũng nịu thay vì gắt.

Xác nhận mua hàng, từ cả hai phía: khách quyết định mua (“xem review xong chốt đơn”) và người bán ghi nhận đơn (“live 1 tiếng chốt 500 đơn”). Thành câu hô quen thuộc trên livestream.

Quyết định dứt khoát, kết luận cuối cùng, không bàn thêm: chốt kèo, chốt giờ, chốt lại là… “Chốt hạ” là chốt lần cuối, “oke chốt” là đồng ý xong.

Đọc là: chóp (tuff: tắp)

Xấu, kém hấp dẫn, nhìn không ổn (ngoại hình, kiểu tóc, ảnh thẻ). Ngược lại là “tuff” (từ tough): ngầu, chất, đẹp. Cả hai đều là slang mới của Gen Z và Gen Alpha.

Người độc thân, nói tự trào; đối tượng bị “cho ăn cơm chó” khi thấy các cặp đôi tình tứ. Hội chó độc thân thường rủ nhau đi chơi vào lễ tình nhân.

Vợ hoặc người yêu chính thức, đối lập với tiểu tam trong một cuộc tình tay ba. Dùng trong drama ngoại tình, thường với giọng ủng hộ (“đứng về phe chính thất”).

Đọc là: chiu

Thư giãn, thoải mái, không áp lực; cũng chỉ phong cách nhẹ nhàng của nhạc, quán xá, con người (quán chill, người chill). “Chill chill” là hơi hơi thư giãn, “chill phết” là khá chill.

Người phụ nữ quyền lực, bản lĩnh, chủ động, đứng ra lo cho cả nhóm; cũng là cách gọi nể nang hoặc trêu một cô gái mạnh mẽ. Gắn với hình ảnh “chị đẹp”, “chị đại bao hết”.

Đọc là: chu-ghi

Lỗi mốt theo kiểu cố bắt trend nhưng trend đó đã qua lâu: skinny jeans, quote “live laugh love”, filter bướm. Dùng chê nhẹ thế hệ millennial hoặc người chậm trend.

Nói phét, tán chuyện cho vui mà không có cơ sở, phóng đại để tỏ ra hiểu biết hoặc để câu chuyện ly kỳ hơn. Nhẹ hơn “nổ”, mang tính giải trí.

Đọc là: chéc-in

Chụp ảnh đánh dấu mình đã đến một địa điểm rồi đăng lên mạng, thường có gắn vị trí. Đi du lịch mà không check-in thì xem như chưa đi.

Có cá tính, ngầu, có gu riêng, không đụng hàng: chất lừ, chất chơi. “Chất chơi người dơi” là cách nói vần vè cùng nghĩa.

Tự tin đến mức cho đối thủ lợi thế trước mà vẫn thắng: chấp hai bàn, chấp một tay, chấp cả làng. “Chấp hết” là không ngán ai.

Bình luận một dấu chấm dưới bài viết để theo dõi, chờ hóng kết quả, chờ xin link mà không phải nói gì. “Chấm hóng” là cụm đầy đủ.

Đọc là: chằm kẽm

Trầm cảm, nói đùa: buồn, mệt mỏi, bất lực trước một chuyện nhỏ nhặt như mưa đúng lúc ra đường hay hết tiền giữa tháng. Không dùng cho bệnh trầm cảm thật.

Hết sạch tiền, nhất là vào cuối tháng hoặc sau đợt sale. “Viêm màng túi” là cách nói đùa như một căn bệnh; “rỗng túi” cùng nghĩa.

Hay, sung, bùng nổ đến mức như bốc lửa: sân khấu cháy, outfit cháy, bài nhạc cháy.

Lao vào đấu, đối đầu, so tài với ai đó; lời thách thức mang tính đùa vui giữa bạn bè thân, kiểu “chan nhau đi”, “chan tớ đi”. Trong game là hô đồng đội lao vào đánh. Nghĩa gần với “múc” nhưng nhẹ và hài hơn.

Đọc là: xen-tơ

Thành viên đứng giữa đội hình nhóm nhạc, được camera chiếu nhiều nhất; nghĩa rộng là người nổi bật nhất nhóm bạn. Vị trí center có thể đổi theo bài.

Đọc là: câu lai

Làm nội dung giật gân, mập mờ, thương cảm chỉ để kiếm like, view, bình luận chứ không có giá trị thật. “Câu view”, “câu tương tác” cùng nghĩa.

Kịch tính sến sẩm, lâm ly quá đà, chồng chất tình tiết vô lý: ung thư, mất trí nhớ, con rơi, tai nạn trong cùng một bộ phim. Dùng chê phim, truyện và cả chuyện đời thật quá giống phim.

Một mình đảm đương, giải quyết hoặc hạ gục tất cả: cân team, cân cả thế giới, cân tất. Dùng khen người đa năng hoặc tự trào khi phải ôm hết việc.

Bán ra khi đang lỗ để không mất thêm, chấp nhận thua một phần. Ngược lại “gồng lỗ” là ôm tiếp chờ giá hồi, thường kết thúc bằng lỗ nặng hơn.

Cực kỳ căng thẳng, gay cấn, hoặc cực kỳ nét/đẹp (ảnh căng đét). “Đét” là từ nhấn mạnh tối đa, như “căng cực”, “căng như dây đàn”.

Phản bội, ngoại tình sau lưng người yêu hoặc vợ chồng; người bị phản bội là người “bị cắm sừng”, “mọc sừng”.

Đọc là: cày viu

Xem đi xem lại MV, bài hát trên YouTube, Spotify để đẩy lượt xem cho idol, thường theo chiến dịch của fandom với hướng dẫn cụ thể (xóa cache, không tua).

Làm việc gì đó liên tục, miệt mài trong thời gian dài: cày phim (xem một mạch), cày game, cày view cho idol, cày tiền, cày đề. Mang ý vừa chăm chỉ vừa hơi điên.

Tức, ấm ức, không cam lòng vì thua, bị trêu hoặc bị chơi xấu; “cay cú” là cay kéo dài. Từ cảm giác cay trong miệng chuyển sang cảm giác cay trong lòng.

Đọc là: cót in pho-kây

Bị bắt quả tang rõ nét như quay bằng camera 4K, hết đường chối: bằng chứng là ảnh chụp màn hình, story, clip. Dùng trêu bạn bè nói dối vụng về.

Đọc là: ke-ri

Gánh đội, một mình kéo cả đội thắng khi đồng đội chơi yếu. Trong game MOBA còn là tên vị trí/tướng chủ lực gây sát thương (“đi carry”). “Hard carry” là gánh hoàn toàn.

Đọc là: cáp-sần

Dòng chữ đi kèm ảnh hoặc video đăng mạng xã hội. Caption được chăm chút như một thể loại riêng: caption thả thính, caption deep, caption lầy; nghĩ caption có khi lâu hơn chụp ảnh.

Đọc là: ken-xồ

Tẩy chay tập thể một người nổi tiếng hay thương hiệu sau scandal: hủy theo dõi, kêu gọi không mua, đòi gỡ hợp đồng. “Cancel culture” là văn hóa tẩy chay nói chung, bị tranh cãi là quá gắt.

Hết may mắn, xui liên tục như thể đã xài hết phước đức tích lũy từ trước: trễ xe, mất đồ, bốc trúng câu khó nhất cùng một ngày. Nói tự trào, không nghiêm trọng.

Không còn gì để nói, không diễn tả nổi, thường vì ngán ngẩm, bất lực hoặc quá bất ngờ trước độ vô lý của sự việc. Nhẹ hơn “hết nước chấm” một chút.

Châm chọc, trêu ngươi, nói kháy để chọc tức người khác, thường theo kiểu đùa dai hơn là thù ghét. Thương hiệu cũng “cà khịa” nhau trên mạng để câu tương tác. Rút gọn là “khịa”.